papierfirmowyprogramopenspaceprelegencimaterialynaszaedukacjagalerie

Debaty Open Space - 1 dzień kongresu

Debaty Open Space - 1 dzień kongresu

 

1. Apel o obecności edukacji w mediach

Moderator:
Wiesław Mariański

 

postulaty wspólne:
Skierowanie apelu do KRRiT o uruchomienie takiej audycji.

Szanowny Panie Prezesie,

Kierujemy na Pana ręce apel o uruchomienie stałej, cyklicznej audycji poświęconej problemom edukacji.
Mają takie audycje społeczności zainteresowane rolnictwem, wojskowością, historią, kulinariami, religią, literaturą, ogrodnictwem, ekonomią, polityką, medycyną, motoryzacją, plotkami, filmem, muzyką, sportem, turystyką, ... Społeczność składająca się z około 600.000 nauczycieli, kilku milionów uczniów i rodziców nie ma swojej audycji w telewizji publicznej. Dlaczego? Przecież edukacja jest priorytetową i najbardziej opłacalną inwestycją w skali indywidualnej i zbiorowej. Czy nieobecność programu o szkołach, nauczaniu i uczeniu się można odczytać jako znamienny znak obojętności wobec problemów edukacji naszych dzieci ?

Czasem można odnieść wrażenie, że problemy oświatowe są ukazywane na ekranie TVP jedynie przy okazji jakiegoś błędu, potknięcia lub skandalu w którejś placówce oświatowej. Widz masowy jest zawiadamiany co kilka dni lub tygodni o przykrych incydentach lub zjawiskach w środowisku szkolnym. Nie mamy okazji usłyszeć dyskusji, debat i sporów dotyczących najważniejszych problemów i perspektyw rozwoju edukacji w Polsce i w Europie. O edukacji wypowiadają się w TVP głównie politycy, a nie najbardziej zainteresowani: nauczyciele, rodzice, uczniowie, dyrektorzy szkół, eksperci edukacji, uczeni, artyści, pracodawcy, pracownicy, emigranci, psycholodzy, ekonomiści, socjolodzy, ... .

Na ostatnim Kongresie Obywatelskim zastanawialiśmy się w jakim stopniu polska szkoła uskrzydla młodych ludzi, a w jakim podcina im skrzydła. Potrzebujemy szkoły uskrzydlającej, potrzebujemy zmian w polskiej oświacie powszechnej – tak mówi wielu nauczycieli, uczniów, rodziców. Tak mówią eksperci, w tym nauczyciele nauczycieli, profesorowie, członkowie PAN, chociażby: Dylak, Dudzikowa, Kłakówna, Turski, Śliwerski. Lecz ich głos jest słabo słyszalny. Czy jest możliwa autentyczna, społeczna debata o edukacji narodowej bez udziału telewizji ? Czy jest możliwe zmienianie rzeczywistości szkolnej bez pośrednictwa telewizji ?

Ale nie tylko dla debat i prowadzenia sporów jest potrzebna audycja telewizyjna. To mogłoby być świetne miejsce do przedstawiania dobrych praktyk, ciekawych inicjatyw, nowatorskich nauczycieli, uskrzydlających działań. Również dobra okazja do publicznej prezentacji poglądów i doświadczeń głównych uczestników procesu edukacji: uczniów, nauczycieli, dyrektorów i rodziców.
Czy jeden z najistotniejszych dla naszej przyszłości procesów, proces edukacji narodowej, może toczyć się bez stałej obserwacji za pomocą telewizji publicznej ?
A tak zwyczajnie, po ludzku: o czym rozmawiamy najczęściej ? O polityce ? O pracy ? O zdrowiu ? O pieniądzach ? O tym jak idzie mojemu dziecku w szkole ? Przecież pytanie "jak tam w szkole ?" jest zadawane codziennie w większości polskich domów!

Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci.
Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie.

Jakość naszego życia w sferach osobistej, rodzinnej, sąsiedzkiej, obywatelskiej, politycznej, kulturalnej, naukowej, zdrowotnej, gospodarczej, zawodowej, sportowej, jakość naszych urzędów i firm, jakość naszych relacji międzyludzkich, jakość naszego państwa są w znaczącym stopniu zależne od jakości procesów edukacyjnych, od tego co dzieje się w polskich szkołach. Dlatego w przestrzeni publicznej, wyznaczanej przez telewizję publiczną, warto i należy znaleźć odpowiednie miejsce dla edukacji narodowej.

Stała, cykliczna audycja „Co słychać w szkole ?” jest potrzebna nam wszystkim.

Wiesław Mariański

wnioski  rozbieżne:
Kto ma sformułować apel, gdzie go umieścić, kto i jak ma go propagować-lobbować, kto podpisać ?

 

2. Jak pracować z tekstem na lekcji języka polskiego?

Moderator:
Jerzy Bartmiński

Paneliści:
Adam Grobler
Krzysztof Biedrzycki
Monika Gryboś

Debata dotyczyła pracy z tekstem z uczniem/studentem. Uczestnicy wymienili się doświadczeniami z własnej praktyki. Przedmiotem dyskusji była praca z jednym tekstem – wierszem C. Norwida „Mała ojczyzna”. Zastanawiano się, jakie znaczenia można wyczytać z tego utworu, czym jest ojczyzna w koncepcji Norwida. W konsekwencji poddano dyskusji rozumienie patriotyzmu, u Norwida polemiczne wobec powierzchownej tradycji romantycznej, żywej również współcześnie.

postulaty wspólne:

  • Nauczanie uważnej lektury tekstu, zwracani a uwagi na słowa, miejsca szczególne, które mogą stanowić klucz do interpretacji.

wnioski  rozbieżne: nie pojawiły się

 

3. Samoocena ucznia

Moderator:
Teresa Witkowska

Paneliści:
Kurt Montgomery, dyrektor Spark Academy
Michał Jankowski, Rada Fundacji Spark Academy
Zofia Grudzińska, nauczyciel, Zespół Szkół nr 3 w Nidzicy

Samoocena ucznia jest ważnym elementem systemu edukacji. Nauczyciel powinien zadbać o to, aby jego uczniowie potrafili oceniać swoją wiedzę, zdolności i umiejętności. Dzięki temu przejmą odpowiedzialność za swoją edukację. Należy wcześniej nauczyć  ich tego i wspólnie ustalić kryteria oceniania.

Postulaty wspólne:

  • Wprowadzenie obowiązkowych warsztatów z samooceny ucznia w systemie kształcenia przyszłych nauczycieli.
  • Przekazanie uczniom prawa do wystawiania sobie oceny końcowej.
  • Zobowiązanie zewnętrznego nadzoru pedagogicznego do traktowania samooceny ucznia jako priorytetowego elementu ewaluacji.
  • Zobowiązanie szkoły do wypracowania procesu ewaluacji nauczyciela przez ucznia, aby wesprzeć nauczyciela w lepszym zrozumieniu i zaspokojeniu potrzeb swoich uczniów.

Wnioski  rozbieżne: nie pojawiły się

 

4. Jak  zostać dyrektorem – tajemnica sukcesu, albo porażka – studium praktyczne

Moderator:
mgr Urszula Mroczek-Gula, wicedyrektor ds. dydaktycznych I LO w Krakowie

Paneliści:
Alicja Małasiewicz, konsultant ds. organizacji i zarządzania w ośrodku doskonalenia nauczycieli, Częstochowa

Jarosław Pytlak, dyrektor, Zespół Szkół Społecznego Towarzystwa Oświatowego na Bemowie, Warszawa

Wstęp:
Warto w czasie debaty o liderach edukacji – ich kształceniu, wyszukiwaniu i wybieraniu, przeanalizować podstawy prawne dot. spraw związanych z wyborem dyrektorów szkół. Studium praktyczne  zaprezentowane podczas debaty - oparte na konkretnym przykładzie pozwoliło na różną interpretację i wnikliwą analizę dokumentów dot. konkursów na stanowisko dyrektora szkoły.

Postulaty wspólne

  • Obowiązujące rozporządzenie MEN w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora oraz trybu pracy komisji konkursowej daje różne możliwości interpretacyjne i pozwala na działania budzące wątpliwość co do poprawności przeprowadzenia konkursów na stanowisko dyrektora szkoły, np. ocena merytoryczna kandydatów.

Wnioski  rozbieżne:
Pani Urszula Mroczek-Gula wniosła podczas debaty następujące uwagi:

  • Konieczność opracowania konkretnych kryteriów oceny kandydatów na stanowisko dyrektora szkoły według których można dokonywać ich merytorycznej oceny.
  • Konieczność doprecyzowania składu komisji w kierunku  konieczności obecności osoby -  typu ekspert w pracy  danego typu szkoły, dla której jest wybierany dyrektor.
  • Decyzja o wyborze  na stanowisko dyrektora mogłaby być jednoosobowa,  np. prezydent miasta, z  pełną odpowiedzialnością  za dokonany  wybór oparty na konkretnej ocenie merytorycznej kandydatów –wg prostej zasady decyzja i odpowiedzialność za nią.

5. Jakiej edukacji muzycznej potrzebują dzieci i młodzież

Moderator:
Violetta Łabanow-Jastrząb

Paneliści:
Piotr Baron
Justyna Nieszporuk

Edukacja muzyczna i artystyczna jest spoiwem dla rozwijania wielu kompetencji. Rozumienie języka muzyki i czynne jej uprawianie poprzez śpiew, granie na instrumentach, słuchanie, wpływają  na rozwój wyobraźni w sposób niedostępny dla innych dyscyplin. Przyczyniają się do rozwoju indywidualności i umożliwiają uniwersalną komunikację i współpracę zespołów ludzkich. Psychologia muzyki,  neurobiologia i  pedagogika  na świecie w ostatnich latach dostarczyły kolejnych dowodów i argumentów na rzecz  wykorzystywania muzykowania w edukacji.  Zajęcia muzyczne powinny być odpoczynkiem od zajęć polegających na zdobywaniu wiedzy. Inny tryb pracy mózgu podczas śpiewu, grania na instrumentach, czy tańca  daje doskonałe odprężenie i stymuluje do pracy twórczej i do współpracy w grupie. Warunkiem dobrej edukacji muzycznej jest zawsze odwoływanie się do emocji poprzez muzykę. Udaje się to tylko nauczycielom umiejącym dobrze śpiewać i dobrze grać na instrumentach oraz artystom muzykom.

Muzyka w polskiej oświacie  analizowana jest przez Zespół Ekspertów Polskiej Rady Muzycznej, który wielokrotnie przedstawiał rekomendacje na temat potrzebnych zmian  i pożytków w czynnego uprawiania muzyki.

Postulaty wspólne:

  • Większa ilość godzin przeznaczonych na granie na instrumentach i śpiew.
  • Przekonywanie dyrektorów szkół i samorządowców, że zespoły instrumentalne w szkole to  profilaktyka społeczna i podbudowa dla kształtowania miękkich kompetencji potrzebnych młodzieży w szkole i w przyszłości.
  • W kolejnej podstawie programowej - powstanie zapisów zobowiązujących dyrektorów do organizowania  pracowni muzycznych i angażowania artystów muzyków do prowadzenia warsztatów instrumentalnych i grupowych lekcji gry na instrumentach.

Wnioski  rozbieżne:

  • Część rozmówców uważa, że nieefektywne lekcje muzyki prowadzone przez nauczycieli nie umiejących śpiewać i grać i nie umiejących uczyć muzyki, choć posiadających kwalifikacje formalne (szacujemy, że jest to dzisiaj ponad 50% osób  prowadzących „zajęcia muzyczne” w ramach swojego pensum) trzeba zlikwidować.
  • Realizacja zajęć  fakultatywnych  dla dzieci i młodzieży, którzy chcą grać w orkiestrze szkolnej, śpiewać w chórze.
  • Realizacja obowiązkowych zajęć muzyczno- ruchowych dla wszystkich dzieci do 9 roku życia i powierzenie ich osobom  śpiewającym czysto i umiejącym akompaniować na instrumentach (co jest normą w większości krajów świata, a w Polsce, w wyniku zaniedbań edukacyjnych bardzo rzadko spotykaną umiejętnością u nauczycieli przedszkolnych, wczesnoszkolnych i przedmiotu muzyka  w klasach IV-VI).
  • Pozostali uczestnicy debaty protestowali przeciw takiemu kierunkowi w obawie, że zlikwidowane będą lekcje muzyki i nic nie powstanie w zamian.
  • Jest to niestety prawdopodobny scenariusz. Poza tym MEN nie może odebrać kwalifikacji ludziom, którzy zdobyli je na drodze rozmaitych bezwartościowych kursów.
  • Wypracowanie efektywnego sposobu na na dotarcie dobrej edukacji muzycznej do polskich dzieci.
  • Upowszechnianie przez MEN praktyki polegającej na zachęcaniu dyrektorów szkół, by pozwalali na  prawdziwe muzykowanie w szkole prowadzone przez artystów muzyków razem z nauczycielami, kosztem zajęć  przedmiotu muzyka lub zorganizowali środki na takie właśnie zajęcia pozalekcyjne.

 


6. Edukacja Demokratyczna /Szkoły Demokratyczne w Polskich realiach

Moderator:
Marianna Kłosińska

Paneliści:
Marianna Kłosińska
Michał Sienicki

Edukacja demokratyczna powinna być realizowana w Polsce jako oddolne inicjatywy rodziców dzieci decydujących się na edukację poza szkołą. Taka forma edukacji wymaga konsolidowania się społeczności lokalnych na poziomie oddolnych nieformalnych stowarzyszeń idących w kierunku form organizacji pozarządowych. Potrzebują wsparcia formalnego, merytorycznego i finansowego jako samoorganizujące się grupy tworzące nieformalną sieć dzieląca się dobrymi praktykami.

Postulaty wspólne:

  • Potrzeba wypracowania formy wsparcia finansowego ze środków subwencyjnych dla rodziców biorących odpowiedzialność za edukację i przystąpienie dziecka do egzaminów przedmiotowych.
  • Potrzeba wypracowania dobrych form współpracy ze szkołami macierzystymi dziecka (szkoła w której dziecko realizuje obowiązek szkolny) w zakresie egzaminowania dziecka.

Wnioski  rozbieżne: nie pojawiły się